Filosoferen met kinderen/jongeren voor docenten

"Moet je altijd iedereen respecteren? Zijn we allemaal gelijk? Kunnen robots denken? Waar was je eigenlijk voor je geboorte?"

Zomaar een greep uit de oneindige hoeveelheid filosofische vragen die we elkaar kunnen stellen. Filosoferen is het zorgvuldig onder woorden brengen wat je denkt. Het fundamenteel nadenken over de wezenlijke dingen van het leven. Op vele basis –en middelbare scholen wordt gefilosofeerd met de leerlingen. Dit kan op elk niveau, vanaf groep één. Zodra kinderen kunnen praten, kunnen ze ook filosoferen! Wij merken dat steeds meer docenten de weg naar WonderWhy vinden om lesmateriaal op te vragen voor lessen. Dat materiaal verschaffen we graag, maar we denken dat een cursus Filosoferen met Kinderen en Jongeren (FMKJ) een nog beter manier is om de filosofische vaardigheid aan te leren. Filosoferen met Kinderen en Jongeren is iets dat geleerd kan worden. U hoeft er geen filosofie voor te studeren, maar u kunt het ook niet zomaar. Wij bieden een programma aan, gedurende een aantal maanden een training in Filosoferen met Kinderen en Jongeren. Of, indien gewenst, een kortere cursus.

Lesmateriaal & technieken

Een rode draad in het programma is het ontwikkelen van de Socratische houding: een attitude van niet-weten, niet veroordelen, openheid, nieuwsgierigheid en verwondering. Op deze manier leert de docent het gesprek niet-moraliserend te leiden, kinderen zich eerlijk te laten uitspreken en ze stimuleren dieper na te denken. We praten niet alleen over filosoferen met kinderen, maar we leren de studenten daadwerkelijk te filosoferen. De cursus wordt gegeven aan de hand van het hoofdstuk Filosoferen met Kinderen (Merckens & Wassenberg) in de lesmap Leraren en…Competenties (Kwintessens, 2012).. We trainen onder andere de volgende technieken: het onderzoeken van meningen, argumenten, begrippen, maar ook het verzinnen van absurde voorbeelden, problematiseren, etc.

Competenties

FMKJ bevordert aan een aantal competenties van SBL (Stichting Beroepskwaliteit Leraren):
• Pedagogische competities: denkvaardigheid, openheid, respect, veiligheid, sociaal-morele ontwikkeling, ontwikkeling tot een zelfstandig denkend en verantwoordelijk persoon.
• Vakinhoudelijk en didactische competentie: scherpzinnig, rationeel denken, maar ook het leren gebruiken van fantasie en verbeeldingskracht bevorderen een krachtige leeromgeving. De vaardigheden die de studenten onder de knie krijgen door te filosoferen kunnen ze ook bij andere vakken heel goed inzetten.
• Reflectie en ontwikkeling: filosoferen ondersteunt de professionele ontwikkeling en versterkt de kwaliteit van de beroepsuitoefening.

Les-inhoud

De cursus FMKJ bestaat desgewenst uit de onderdelen:
• Inleiding in de filosofie.
• Uitleg en oefening in vaardigheden FMKJ.
• Een oefening in doorvragen, sturen, problematiseren.
• Een oefening in het verzinnen van filosofische vragen.
• Trainen van vaardigheden voor het voeren van een Socratisch Gesprek.
• Het voorbereiden van een les.
• Bespreking van de toepasbaarheid van de lesvorm FMKJ voor onderwerpen zoals burgerschap, discriminatie, pesten of (homo)seksualiteit.
• Een FMKJ les geven.
• Klassikale feedback op opname van les FMKJ.

Frequentie

De training bestaat uit vier middagen, met verschillende werkvormen, afhankelijk van het beginniveau van de docenten.

Doelgroep

Deze training is geschikt voor docenten van primair- en voortgezet onderwijs.

Neem contact met ons op om alle mogelijkheden te bespreken.