De GPD: Gemeenschappelijke Persdienst

12 juni 2012: Je bent nooit te jong om te filosoferen. Redactie: Maaike Boersma, GPD

WonderWhy stond in het Haarlems Dagblad, het Noord-Hollands Dagblad, de Tubantia van Twente en misschien ook in andere bladen, want het stuk komt van de GPD, de Gemeenschappelijke Persdienst. Alle regionale dagbladen kunnen hier hun stukken vandaan halen.
 

,,Kleur is slechts een illusie'', zegt Gijs met veel stelligheid. ,,Groen bestaat niet echt, maar het is bedacht in je hoofd'', vult Willem hem aan. Het is een van de vele diepzinnige opmerkingen die vanmorgen door de klas vliegen. Groep 8 van de Leonardo da Vincischool in Amsterdam heeft vandaag namelijk een les 'filosoferen met kinderen'.

 

 

Wat filosofie precies is hebben de kinderen de vorige les al geleerd. ,,Doorgaan op een vraag die niet zeker is, waar niet één goed antwoord op is.'' Maar waarom zou je dat doen, daagt filosofiejuf Sabine Wassenberg hen uit. ,,Omdat je dan misschien met een antwoord komt waar je eerst niet op was gekomen'', antwoordt Levi.

 

Filosoferen met (jonge) kinderen is in trek op basisscholen. Zeker nu sommige basisscholen verplicht iets moeten doen aan ‘burgerschap’  worden Wassenberg en haar collega Maaike Merckens die samen WonderWhy runnen, vaak gevraagd om filosofielessen te verzorgen.

 

Filosoferen met kinderen is geen filosofieles, benadrukt Wassenberg. ,,We bespreken niet het gedachtegoed van de grote filosofen maar gaan actief met ze filosoferen, praten over vragen waar geen eenduidig antwoord op is. Het belangrijkste is dat de kinderen zelf leren nadenken. En daarbij geldt, elk antwoord is goed, mits je maar met argumenten komt.’’

 

,,Kinderen moeten in het begin wel wennen aan het feit dat er in een filosofisch gesprek nooit één goed antwoord is en dat er dus niemand is die wint, maar dat alle meningen even belangrijk zijn. Maar ze leren het vrij snel’’, zegt Wassenberg. ,,Niet alleen om goed te beargumenteren, maar ook om elkaars standpunten respecteren.’’

 

,,Men denkt vaak dat zware kost (filosofie) en kinderen geen combinatie is, maar niets is minder waar’’, zegt Ed Weijers, die verbonden is aan Centrum Kinderfilosofie Nederland (CAN) en samen met de dames van WonderWhy spreekt op een bijeenkomst over filosoferen met kinderen aan de universiteit van Leiden. ,,Filosofie is moeilijk, filosoferen niet. Proeven aan een vraag, dat is filosoferen, en dat kan elk kind doen. Zelfs vierjarigen kunnen abstract rederneren, misschien niet in één keer, maar ze leren het.’’

 

,,Je kunt met kinderen echt overal over praten’’, stelt Merckens, ,,maar ze kunnen in hun eerlijkheid ook hele erge dingen zeggen. Zo had ik laatst een les op een basisschool over homofilie en op de vraag wat je zou doen als je eigen zoon homo was antwoordde een van de kinderen: ‘dan zou ik hem laten inslapen’. Dat is dan heel heftig maar ook een mening die de moeite waard is om te onderzoeken. Als je er dan langer op doorpraat bleek dat hij bedoelde dat een homo in zijn gemeenschap echt geen leven had, en hij zijn zoon daar op die manier voor wilde behoeden.’’

 

Filosoferen met kinderen is voor leerkrachten zelf vaak lastig, zegt Weijers, omdat het indruist tegen het wezen van de leerkracht, die gewend is om controlerende vragen te stellen om zo de kennis van de klas te toetsen. ,,Vragen stellen waar geen goed of fout antwoord op is, zal een docent dus lastig vinden.’’

 

Maar Wassenberg is ervoor opgeleid en stimuleert de kinderen om door te discussiëren. Het laatste gedeelte van de les in Amsterdam gaat vooral de schepping en de Bijbel. ,,De Big Bang kunnen ze niet bewijzen, daar was niemand bij'', zegt Lynden. ,,Maar Adam en Eva vind ik ook een beetje ongeloofwaardig'', zegt Josh. ,,Hoe kunnen  broer en zus nou kinderen krijgen?'' Weer anderen geloven de Bijbel niet omdat de dinosaurussen er niet in genoemd worden. Marte besluit wijselijk: ,,Al die verhalen zijn niet letterlijk gebeurd, maar er zit wel een filosofische boodschap in.''

 

Contact
Maaike Merckens

06 1568 2044

maaike@wonderwhy.nl

KvK

302 496 73

Downloads
  • Facebook App Icon
  • Twitter App Icon